Beleidsvisie
december 2012 Het Asserbos gaat naar de kapper

Nadat in 2008 onze Vereniging Vrienden van het Asserbos e.o. haar visie op het beheer van het Asserbos had gepresenteerd (1), werd de vereniging uitgenodigd door de gemeente om te komen praten over het bosbeheer. Het bestaande bosplan voldeed niet. Het was te vaag geformuleerd zodat de uitvoerders geen goed idee hadden hoe ze het bos moesten onderhouden.
Het Asserbos gaat naar de kapperDeze gesprekken leidden er toe dat het doel van het bosbeheer in drie punten was samen te vatten:

  1. De natuurlijke waarden van het bos moeten beschermd en uitgebreid worden.
  2. De historische lanenstructuur van het bos moet goed onderhouden worden en waar nodig
    worden hersteld.
  3. Het bos blijft belangrijk voor de dagrecreatie die wordt geconcentreerd rond de nieuwe
    vijver.

Het bureau Eelerwoude uit Diever kreeg de opdracht om deze visie op het bosbeheer op papier te zetten. Dat leidde tot het rapport “Leve de biodiversiteit”(2). De volgende stap was nu om een vertaalslag te maken van de uitgangspunten naar een concreet onderhoudsplan. Door ziekte van een medewerker kwam het bij de gemeente op de lange baan terecht zodat besloten werd die klus ook maar uit te besteden aan Eelerwoude. Dat plan is ondertussen klaar zodat er aan de slag gegaan kan worden. Wat houdt dat plan in en wat gaat er gebeuren in het bos?

Allereerst is besloten, om de verstoring niet te groot te doen zijn, het bos niet in één keer aan te pakken maar in fasen. Daartoe is het bos in drie stukken verdeeld. Het eerste jaar wordt vak 1 aangepakt. Jaar 2 gebeurt er niets. Jaar drie komt vak 2 aan de beurt, dan weer een jaar niets en vervolgens vak 3. Na 6 jaar wordt er dan weer in vak 1 gewerkt. Om de dieren in het bos zo min mogelijk te storen wordt er in de winter gewerkt.

De versterking van de natuurlijke waarden.
Het Asserbos gaat naar de kapperGrote delen van het bos zijn door achterstallig onderhoud te dicht gegroeid. Licht is de energiebron voor planten. Wil je dus de plantengroei, ook op de bosbodem, stimuleren dan moet je licht in het bos brengen. Op sommige plekken zul je de opslag moeten verwijderen, elders een aantal grotere bomen moeten verwijderen en op weer andere plaatsen zal je monumentale bomen moeten vrijzetten. Dode bomen blijven staan als ze geen gevaar voor wandelaars opleveren en dood hout wordt zo veel mogelijk in het bos achtergelaten. Beuken worden teruggedrongen omdat die op de lange termijn alles overwoekeren. Misschien moeten verwaarloosde percelen naaldhout geheel in fasen gekapt worden. In het bosgedeelte langs de Beilerstraat moet kritisch gekeken worden naar de forse groei van de hulst die al het licht wegneemt. Er zal getracht worden de groeivoorwaarden voor de zevenster, een plantje dat hier in het Asserbos  zijn zuidelijkste verspreiding heeft, te versterken.

De historische structuur van het bos.
Hofstede heeft naar de mode van die tijd een sterrebos aangelegd. Bosvakken met een verschillende beplanting gescheiden door lanen van eiken of beuken. Sommige lanen zijn sterk uitgedund en dan zal de laan opnieuw moeten worden ingeplant. Tegelijkertijd moeten de laanbomen de ruimte krijgen door het opdringende bos achter de lanen terug te zetten. Andere lanen zullen bijgeplant worden.

De recreatie in het bos.
De hoofdpaden zullen goed begaanbaar blijven. De kleinere paadjes zullen alleen van omgevallen bomen worden ontdaan. De dagrecreatie zal geconcentreerd blijven rond de nieuwe vijver en de Hofstede.

Het Asserbos gaat naar de kapperAls het bosonderhoud aan de gang is, wordt er in het bos gezaagd en gekapt. Te verwachten is dat dat onrust onder de bosbezoekers zal veroorzaken. Daarom bieden de Vrienden van het Asserbos de gemeente aan om een excursie tijdens het bosonderhoud te organiseren voor belangstellenden waar uitgelegd wordt wat er gebeurt en waarom. Die excursie zal te zijner tijd in de plaatselijke bladen worden bekendgemaakt.

Bosbeheer is werk voor de lange termijn. Als er ingrepen gedaan worden zal het er eerst nogal rommelig uitzien. Een jaar later is dat beeld verdwenen en op veel langere termijn, we hebben het dan over vele jaren, zal het effect pas goed zichtbaar worden.
Niet voor niets is er de uitspraak: Boompje groot, plantertje dood.

  1. Het Asserbos verdient beter klik hier
  2. Leve de biodiversiteit klik hier word.doc

naar boven
Oktober 2008
Lees hier onder de Beleidsvisie of klik hier pdf voor een pdf-bestand
Voor de flyer klik hier
Voor de brochure klik hier
Visie Asserbos

INHOUDSOPGAVE

INLEIDING EN DOELSTELLING                            PAGINA 2

HOOFDSTUK 1                                                            PAGINA 3

Het ecologisch beheer van het Asserbos
als een waardevol oud boscomplex.

HOOFDSTUK 2                                                            PAGINA 7

Het beheer van het Asserbos
als een belangrijk historisch element in de stad.

HOOFDSTUK 3                                                            PAGINA 9

Het beheer van het Asserbos
als een belangrijk recreatief element in de stad

KAART BOSVAKKEN ASSERBOS                                PAGINA 11

BIJLAGEN                                                                  PAGINA 12

Voorstellen tot het voeren van een bosbeleid
dat op termijn leidt tot een natuurlijker
en gevarieerder Asserbos

LITERATUURLIJST                                                     PAGINA 16

COLOFON                                                                    PAGINA 17

visie
Inleiding
In het centrum van de stad Assen ligt het Asserbos, een ongeveer 100ha groot boscomplex van hoge ecologische-, historische-, en recreatieve waarde waar de eigenaar, de gemeente Assen, het beheer over voert. De Vereniging van Vrienden van het Asserbos e.o. (VvhA) is een vrijwilligersorganisatie die het wel en wee van het bos zeer ter harte gaat en zich er voor inzet om het beheer en beleid ten aanzien van het bos zodanig te doen zijn dat het Asserbos niet alleen tot in lengte van jaren behouden zal blijven maar zich ook zal ontwikkelen in een meer natuurlijke richting. Dit stuk is een herziene en aangevulde versie van het eerdere plan “Eekhoorn” van mei 2005, waarin de visie van de VvhA op de ontwikkeling van het Asserbos was vastgelegd.

Het beleid ten aanzien van het Asserbos is gekenmerkt door drie hoofdaspecten, te weten:
1-Het ecologisch beheer van het Asserbos als een waardevol oud boscomplex.
2-Het beheer van het Asserbos als een belangrijk historisch element in de stad.
3-Het beheer van het Asserbos als een belangrijk recreatief element in de stad.

Deze drie aandachtspunten zullen in deze beleidsvisie achtereenvolgens aan bod komen en belicht worden op hun eigenaardigheden, samenhang en conflicten. De VvhA benadrukt dat deze visie niet een vastgelegde eindvisie is maar een visie die moet aanzetten tot een open discussie met alle betrokken partijen die het wel en wee van het Asserbos ter harte gaan.

Doelstelling
De VvhA wil, door discussies, overleg en het mobiliseren van kennis en inzicht en het kritisch volgen van het beleid, de beheerder van het Asserbos ondersteunen. Het uiteindelijke doel is te komen tot een duurzaam beheer van het gebied waarbij de ecologische -, historische - en recreatieve waarden en functies harmonieus samengaan.

visie
(1) Het ecologisch beheer van het Asserbos als een waardevol oud boscomplex

Geschiedenis
De geschiedenis van het Asserbos gaat ver terug in de tijd. Oorspronkelijk was Drenthe bedekt met een bosvegetatie die van plaats tot plaats varieerde. Er waren eikenbossen, elzenbroekbossen en jeneverbesstruwelen in de stuifzandgebieden. Het gebied dat nu het Asserbos is, maakte in de middeleeuwen deel uit van de marke van Witten. De markegenoten gebruikten het bos om er hout uit te halen en er vee te weiden. Later kwam het bos in beheer bij het Cisterciënzer klooster Maria in Campis in Assen. Na de reformatie viel het bos onder zeggenschap van De Landschap Drenthe. Uit die tijd vernemen we ook van maatregelen die er op gericht zijn het bos te beschermen zoals kap- en weideverboden en akerverboden tegen het houden van varkens in het bos. Toch mocht dat niet baten. Het bos werd verder aangetast en vooral het westelijke deel vanaf de bosbeek werd ontgonnen. Landschapsgriffier Wolter Hendrik Hofstede (1725 – 1796) was degene die deze ontwikkeling een halt toeriep. Rond 1760 is men begonnen met het herbebossen van het oorspronkelijke gebied. Van het oudste gedeelte is alleen het stuk langs de Beilerstraat overgebleven. Het opmerkelijke van het plan van Hofstede was dat het voorzag in een “wandelbos” dat, volgens de toentertijd geldende smaak, aangelegd werd in de vorm van een sterrebos. Zijn plan was dus gericht op wat we tegenwoordig recreatie noemen en maar ten dele op de houtproductie.

De ecologische waarde van het Asserbos is gelegen in het feit dat een groot deel op een relatief ongestoorde oude bosbodem groeit. Deze bodems zijn in Nederland zeldzaam. Een goed voorbeeld van dit oude type bos vinden we langs de Beilerstraat. Dit bostype dat gekenmerkt is door zware eiken en reusachtige hulstbomen komt nagenoeg alleen nog in Drenthe voor. Het bos groeit hier op een lemige ondergrond met een hoge (schijn)grondwaterstand. De rest van het bos dat door Hofstede is geplant, groeit deels ook op een oude bosbodem die weliswaar ooit verstoord is geweest maar nooit tot landbouwgrond is ontgonnen. Delen van dit bos van Hofstede hebben zich ontwikkeld tot een gerijpt naaldwoud met een gevarieerde ondergroei.

Huidige situatie
Het oudste bosgedeelte langs de Beilerstraat kenmerkt zich door een open bos van eiken, hulst en enkele beuken. Er is een ondergroei ontstaan van onder andere klimop, braam, bosanemoon, salomonszegel, dalkruid, zevenster, nagelkruid, klein springzaad, bosandoorn, kamperfoelie en stekelvaren.
In het naaldhoutgedeelte, dat ooit onder leiding van Hofstede werd aangeplant, heeft zich in die lange tijd op een aantal plaatsen een gevarieerd naaldbos ontwikkeld met een ondergroei van stekelvaren, rankende helmbloem, witte klaverzuring, hengel, vossebes, bosbes, dalkruid, opslag van berk, esdoorn, eik, beuk, lijsterbes, vuilboom, kamperfoelie, braam, framboos, bergvlier, els en hazelaar. Er is een grote variatie aan mossen, varens, paddestoelen en er leeft een soortenrijke vogelpopulatie.
Windworp en selectieve kap hebben er toe geleid dat er hier en daar lichte plekken in het bos kwamen waar zich spontaan allerlei kruidachtige gewassen hebben gevestigd. Op deze plekken is goed te zien hoe een minder dicht bos zich kan ontwikkelen.
Het naaldhoutgedeelte levert voedsel en huisvesting aan veel diersoorten zoals muizen, spechten, vinkachtigen, goudhaantjes en eekhoorns.
Er bevindt zich in het bos een aantal verwaarloosde percelen productiebos met de structuur van een troosteloze monocultuur op instorten, haast zonder ondergroei en een arme vogelbevolking.
In het Asserbos is, afhankelijk van de plaats en het type, een rijke vogelbevolking waar te nemen. In de loop van de tijd treden er veranderingen op in de samenstelling van de vogelpopulatie zoals een toename van boomklevers en een afname van bonte vliegenvangers. Er heeft zich een kleine reigerkolonie gevestigd en de spechtenpopulatie is de laatste jaren gegroeid. Bij de oude vijver en het beekje langs de weilanden bij de Europaweg worden regelmatig ijsvogels gezien.
De oude ijsbaan in het bos, dat tegen het oude gedeelte aan ligt, heeft zich ontwikkeld tot een interessant moerasgebiedje met heel veel amfibieën, libellen, vlinders en andere insectensoorten. Dat gebiedje verdient speciale aandacht als “wetlandje” met veel potentie.
De waterhuishouding van het Asserbos is complex. Het bos groeit, zoals eerder vermeld, op een dunne laag dekzand boven een leembodem. Deze glaciale structuur van de bodem leidt er toe dat de bomen ondiep wortelen en dus gevoelig zijn voor windworp maar ook voor verstoringen in de waterhuishouding. Het grondwater staat op de leemlaag wat tot gevolg heeft dat er een trage inzijging is en er in natte perioden een forse kwel aan de randen ontstaat. In droge zomers kan dat leiden tot verdroging.


Gewenste ontwikkelingen
Het ontwikkelen van het Asserbos tot een stabiel boscomplex met een hoge
graad van natuurlijkheid en soortenrijkdom.
Gezien de huidige opvattingen rond de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) verdient het aanbeveling eens te gaan na- en meedenken over plannen van de Gemeente Assen hoe de groene delen van de stad en omgeving meer met elkaar in verbinding kunnen worden gebracht.
Te denken valt hierbij aan het Larixbos, Baggelhuizen, Peelinckbos, Witterveld, Twijfelveld, De Grondeloze Kuil, Het Roege Stuk, de Joodse begraafplaats, het gebied rond Van Boeijen, Overcingel, Gouverneurstuin, Sluisdennen, Valkenstijn en Amelterhout. Een lastig probleem hierbij is dat het Asserbos ligt ingeklemd tussen een aantal stevige barrières: De Europaweg, het spoor en de Vaart.

Aanbevelingen
* Inventarisatie
Er moet een regelmatige systematische inventarisatie komen van de natuurwaarden van het Asserbos. (monitoring) De vegetatie moet gekarteerd worden, niet alleen voor hogere planten maar zeker ook voor paddestoelen, mossen en varens. Daarnaast moeten de aantallen broedvogels, zoogdieren en andere dieren worden geïnventariseerd. Deze inventarisaties moeten met een vaste regelmaat herhaald worden om zo een beeld te krijgen van de veranderingen. Er moet gezocht worden naar een instelling die dit kan uitvoeren.

* Verwaarloosde percelen
Er moet een plan gemaakt worden over wat te doen met de verwaarloosde percelen productiebos. Gedacht kan worden aan het omtrekken van groepen bomen waardoor er in deze monocultuur open plekken ontstaan waar spontane opslag zijn kans moet krijgen. Te denken valt aan het aanbrengen van reliëf in de vorm van poelen en het maken van takkenhopen. Ook kan er gekeken worden wat er gebeurt, als op bepaalde kleinere plaatsen niet wordt ingegrepen en vroeger of later de monocultuur van sparren of dennen instort. (Zie hierboven bij monitoring)

* Meer biodiversiteit
Het bos moet in het algemeen opener en gevarieerder worden. Langs bosranden is er veel meer biodiversiteit dan in een gesloten bos. Daarom moeten er selectief open plekken in bepaalde delen van het Asserbos gemaakt worden waar de kroonlaag te veel gesloten is. Begrazing is een middel om een bos opener te krijgen maar dat lijkt ons, gezien de verwevenheid van functies en het schrale voedselaanbod voor grazers, op dit moment niet een geschikt beleid voor het hele bos. Deze afweging betekent dat er selectief door kappen, zagen en het omtrekken van bomen, licht en ruimte gecreëerd moet worden. Selectief kunnen er andere soorten aangeplant worden. Er moet gezorgd worden dat er een grotere variatie in leeftijdsklassen van het bomenbestand ontstaat.

* Meer licht
Sommige bermen van bospaden kunnen plaatselijk verbreed worden om op die manier meer licht in het bos te brengen en de successie terug te zetten. Er gaan dan meer bloeiende planten groeien die op hun beurt weer insecten aantrekken die op hun beurt etc. etc. Biodiversiteit is belangrijk voor de ecologische stabiliteit van het bos.

* Dood hout
Door dood hout zoveel mogelijk in het bos te laten liggen komt er voedsel voor afbrekende organismen beschikbaar die een stabiliserende rol spelen in het ecosysteem van het bos. Indien het dode hout gevaarlijk wordt voor de bosbezoekers, kan de kroon of kunnen zware zijtakken van een dode boom afgezaagd worden. De stam kan blijven staan.

* Afsluiting bospaden
Bospaden die weinig gebruikt worden, kunnen aan het bos terug gegeven worden met dien verstande dat de historische sterrebosstructuur gehandhaafd moet blijven. Dat kan het eenvoudigst door het onderhoud te staken.

* Waterhuishouding
De waterhuishouding is een precaire zaak in het bos. Grote schommelingen in de grondwaterstand moeten voorkomen worden want dat is catastrofaal voor een bosbestand. Wellicht is er met selectief uitdiepen dan wel afsluiten van sloten en met ministuwtjes stabiliteit te creëren. Onderzocht moet worden of de Bosbeek beter geïntegreerd kan worden in de totale waterhuishouding van het Asserbos. Ook moet onderzocht worden hoe de Bosbeek van meer water kan worden voorzien en of het mogelijk is de beek sneller te laten stromen door hem te verontdiepen. Waterconservering verdient aandacht ook zeker in verband met het tegengaan van uitloging, verdroging en verzuring. Het huidige beleid van waterconservering dient voortgezet en waar nodig en mogelijk verfijnd te worden. Als daardoor in bepaalde perioden sommige paden minder goed begaanbaar worden dient dat voor lief genomen te worden.

* Verbindingszones en bosranden
Planologisch moet vastgelegd worden hoe de verbindingszones van het Asserbos met andere groene delen van Assen en omgeving verbeterd kunnen worden. Onderzocht moet worden hoe de randen van het bos zo “zacht” mogelijk gehouden kunnen worden. (De weilanden langs de Broeklaan, de Port Natalweg en de Europaweg) Dat betekent dat, waar dat nog niet het geval is, de gemeente er naar moet streven alle weilanden tussen De Smelt en de Beilerstraat in eigendom te krijgen. Als de tijdelijke TT campings langs de Europaweg ook niet meer worden gehouden kan overwogen worden of begrazing op die weilanden inclusief de aangrenzende strook bos mogelijk is.
Om het barrière-effect van de Europaweg te verminderen moet het Asserbos door middel van een ecoduct verbinding krijgen met het Twijfelveld, het Witterveld en het Baggelhuizengebied. Een goed voorbeeld is de Gemeente Groningen die ervaring heeft met het aanbrengen van faunapassages tussen het Stadspark en de aangrenzende gebieden.

* Rode Heklaan
De Rode Heklaan knipt een deel van het bos nu in twee delen. Onderzocht moet worden of die laan wel echt nodig is voor het gemotoriseerde verkeer. Als dat marginaal blijkt te zijn kan de verharding teruggebracht worden tot een fietspad.

* IJsbaanterrein
Het huidige beleid van vernatting in de winter en één maal maaien in de herfst van het ijsbaanterrein dient, om de draslandstructuur van het ijsbaanterrein in stand te houden, voortgezet te worden.

* Zevenster
Onderzocht moet worden wat de oorzaak van de teruggang van de zevenster is.

visie
(2) Het beheer van het Asserbos als een belangrijk historisch element in de stad

Geschiedenis
De structuur van het Asserbos is tweeledig. Allereerst is er het oude gedeelte langs de Beilerstraat met zijn karakter van oud Drents bos. Dat gedeelte is botanisch en historisch van grote waarde omdat het nog iets laat zien van een vegetatie die heel lang in onze provincie beeldbepalend is geweest.
De rest van het bos heeft zijn kenmerkende structuur te danken aan de inzichten van landdrost Wolter Hendrik Hofstede. Hij richtte van 1763 – 1784 het bos in naar de inzichten van die tijd en dat was een wandelbos met daarin stervormige lanen- en padenpatronen. Deze aanpak van Hofstede was des te opmerkelijker omdat Assen in die dagen wat bevolkingsaantal betreft nog niet veel voorstelde. Assen had in 1790 slechts 490 inwoners. Het stervormige bosontwerp is een aspect van ons bos dat zeker in stand moet blijven. Of alle paden in stand moeten blijven is een punt van discussie dat ook in (1) is genoemd.

In de tweede wereldoorlog is een tankgracht gegraven bij de Zuiderbegraafplaats. Deze gracht heeft zeker een historisch belang maar verstoort op een ingrijpende manier de waterhuishouding van het bos.

Huidige situatie
Zoals het Asserbos er nu bij ligt, is het voor de bezoeker niet duidelijk wat het historisch belang van dit bos is. Het lijkt misschien wat belerend maar het plaatsen van informatiepanelen met historische wetenswaardigheden wordt door veel bezoekers gewaardeerd en zorgt er voor dat men met een ander (minder oppervlakkig) oog naar zijn omgeving kijkt.

In het bos liggen de Noorder- en Zuiderbegraafplaats, twee oude begraafplaatsen die, gezien de graven, van grote historische waarde zijn en daarnaast zijn het plaatsen van bezinning en reflectie. De oude bomen op de begraafplaatsen zijn van grote biologische en cultuurhistorische waarde.

Achter het zorgcentrum De Boshof aan de Beilerstraat bevindt zich een oude verwaarloosde heemtuin.

Bedreigingen zijn er vanuit de activiteiten van de scouting die al sinds jaar en dag in het bos een clubhuis heeft (parkeren, feestjes lawaai in het bos, etc.) en de recente ontwikkelingen rond het sportcomplex De Smelt en het Stadsbroek. (Lawaai rond het atletiekcomplex) De geplande bouw van een sporthotelaccommodatie zal de druk op het bos alleen maar doen toenemen.

Gewenste ontwikkelingen
De historische waarde van het Asserbos moet zichtbaarder gemaakt worden.
Een verdere randaantasting door bouwactiviteiten moet stoppen.

Aanbevelingen

* Plaatsing informatieborden
Het plaatsen van bescheiden vandaalbestendige informatieborden met historische “uitleg” op een beperkt aantal functionele plaatsen.

* Herinvoeren oude gebruiksnamen
Het herinvoeren van oude gebruiksnamen zoals de Kleedklopperij, De Eerste Steen, Zevenster, De Twee Paaltjes etc.

* Themawandelroutes
Het ontwerpen van een beperkt aantal wandelroutes met verschillende thema´s zoals bomenroutes en historische routes.

* Heemtuin
De heemtuin was gebaseerd op het idee om op een klein stukje grond alle Drentse vegetatietypen te laten zien. Tegenwoordig weten we dat zoiets niet mogelijk is. Ons voorstel is dan ook om de heemtuin als zodanig op te heffen en terug te geven aan het bos.

* Begraafplaatsen
De begraafplaatsen moeten geconsolideerd worden.

* Tankgracht
Onderzocht moet worden hoe het historische aspect van de tankgracht behouden kan worden met vermindering van de invloed op de waterhuishouding van het bos.

visie
(3) Het beheer van het Asserbos als een belangrijk recreatief element in de stad

Geschiedenis
Hofstede heeft het bos destijds opgezet als een wandelbos voor de Assenaren. Er is toen gezorgd voor begaanbare paden en lanen. Een uitspanning aan het eind van de Hoofdlaan, Tivoli, met een parkeerplaats voor koetsjes en één aan het begin bij het hertenkamp die van 1892 dateert.
Verder zijn er vijvers gegraven voor de verpozing van vermoeide wandelaars.
Deze rustige manier van recreëren is in de daaropvolgende jaren met het toenemen van het aantal inwoners van Assen natuurlijk steeds minder geworden. Een aanslag op de rust in het bos is de bouw van de wijk Baggelhuizen geweest waardoor de Hoofdlaan veranderde van een doodlopende laan in een belangrijke verkeersader naar het centrum van de stad.

Huidige situatie
Het Asserbos vervult voor de Assenaren een belangrijke recreatieve functie. Vooral in de weekends zijn er veel mensen die op diverse manieren van het bos genieten.
De ontwikkeling van het sportcomplex Het Stadsbroek met daarin een voetbalveld, atletiekaccommodaties, een wielerbaan en het multifunctionele Smeltcomplex heeft een aanzuigende werking op het gebruik van het bos; niet alleen voor individuele recreanten maar ook voor grootschalige sportmanifestaties zoals wielersport en marathons.
Bij de nieuwe vijver is een lichte horecavoorziening neergezet en zijn er lesruimtes voor educatieve activiteiten.
Recentelijk is het oude openluchttheater Tivoli gerevitaliseerd. Aan de Rode Heklaan bevindt zich op het vroegere terrein van het voormalige verkeerspark een café – restaurant met mini golf en jeu de boulesvoorzieningen.
Veranderingen in de opvattingen over lifestyle hebben er toe geleid dat er tegenwoordig veel in het bos wordt getrimd en gefietst. Ook is Nordic Walking in opkomst.
In het bos zijn her en der banken geplaatst, vaak op plaatsen die niet uitnodigen om te gaan zitten. Daarnaast zijn ze vaak vernield en ontbreken er afvalbakken.
In het deel van het bos dat grenst aan het hertenkamp vinden we een café restaurant en een complex van tennisbanen.
Scoutinggroepen uit Assen hebben een clubhuis dat naast de oude ijsbaan ligt. Het is belangrijk dat kinderen leren omgaan met de natuur en vanuit dat oogpunt is de plaats van het scoutinggebouw te verdedigen.

Gewenste ontwikkelingen
Ieders wens is natuurlijk dat zoveel mogelijk mensen van de schoonheid en waarde van het Asserbos kunnen genieten maar wel zo dat het bos er niet onder lijdt. Grootschalige activiteiten zijn uit den boze. Een doordachte educatieve aanpak kan er toe leiden dat de bezoekers zich meer met het bos verbonden gaan voelen en er meer verantwoord mee omgaan.

Aanbevelingen
* Dagrecreatieve activiteiten
Een concentratie van dagrecreatieve activiteiten rond de nieuwe vijver haalt de druk af van de rest van het bos. Het bestaande beleid moet daarom voortgezet worden. Het verdient aanbeveling om de route rond de oude en nieuwe vijvers te verharden om rolstoelgebruikers en mensen die anderszins wat moeilijk ter been zijn recreatie in het Asserbos mogelijk te maken.

* Informatieborden
Er moeten op relevante plaatsen informatieborden komen die over het Asserbos informeren.

* Tennisbaan, scouting en Tivoli
Activiteiten van de tennisbaan, scouting en Tivoli moeten niet verder uitgebreid worden. Het parkeren in het bos bij het scoutinggebouw en Tivoli door bezoekers moet beëindigd worden. Het scoutinggebouw moet alleen voor scoutingactiviteiten gebruikt worden en niet voor “branchevreemde” zaken.

* Grootschalige activiteiten
Grootschalige (sport)activiteiten worden uit het bos geweerd.

* Wandelroutes
Een beperkt aantal duidelijk gemarkeerde en goed begaanbare wandelroutes moet goed onderhouden en eventueel aangelegd worden.

* Educatieve activiteiten
De educatieve activiteiten ten dienste van de scholen in Assen moeten worden voortgezet en zo mogelijk uitgebreid.

* Speelbos
Een gedeelte onkwetsbaar bos in de buurt van de Nieuwe Vijver moet beschikbaar komen voor kinderen om in te spelen, in bomen te klimmen en hutten te bouwen.

* Meubilair
Vandalismebestendig meubilair wordt op een beperkt aantal functionele plaatsen geplaatst. De afvalbakken die er bij geplaatst worden, moeten minimaal één maal per week worden geleegd. Veel banken in het bos worden niet gebruikt omdat ze op onlogische plekken staan. Ons voorstel is om het aantal banken in het bos drastisch te beperken en ze alleen op bepaalde locaties waar er een fraai uitzicht is te plaatsen. (Nieuwe en Oude Vijver en de oude ijsbaan)

* Verlichting
Om de nachtdieren hun leefruimte te gunnen moet de verlichting in het bos minimaal zijn. Alleen tijdens activiteiten bij Tivoli, het scoutingclubhuis en het theehuis De Hofstede is verlichting toegestaan.

* Gebruiksregels

Het plaatsen van verkeersborden in het bos wordt gedoseerd toegepast. Aan de toegangswegen komen borden met gebruiksregels te staan. Een goed voorbeeld is de wijze waarop de stichting Het Drentse Landschap en de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten de toegang tot hun terreinen hebben geregeld.

visie
Voorstellen tot het voeren van een bosbeleid dat op termijn leidt tot een natuurlijker en gevarieerder Asserbos.

bosvakken Asserbos bron: gemeente Assen
bosvak begroeiing Voorstel
Vak 1    
1a Voorm. bebouwing met struiken, bomen, poeltje en heuvel Bijhouden
1b Oude eiken met enkele larix en den. Nieuwe opslag. mooi Zo nu en dan wat opslag verwijderen
1c/d Relatief dichte beukenaanplant met een enkele oude eik en den Beuken dunnen
1e/h Verwaarloosd dicht naaldhout met aan de randen oude beuken en eiken. Rigoreus dunnen
1g Open met oud naaldhout, beuk en struiken van lijsterbes en vlier. Ondergroei salomonszegel Niks aan doen
1i Oud naaldhout. Weinig ondergroei Dunnen
1j Open gezet met oud naaldhout een enkele beuk en eik. Beginnende ondergroei. Niks aan doen
1k Afstervend dicht naaldhout (Picea omorika) Dood laten gaan of wat helpen door om te trekken
1m Oude houtwal grenzend aan grasland  
Vak 2  
2a Ponderosa/midgetgolfterrein  
2b Oude gouverneurstuin, open gevarieerd met poeltje en opslag langs de kant. Opslag dunnen
2c Oud naaldhout met gevarieerde ondergroei en een enkele eik. Niks aan doen
2d Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
2e Dicht donker naaldhout Fors dunnen
2f Dicht donker naaldhout Fors dunnen
2ghj Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
2k Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
2l Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
2n Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
2m Open gemaakt stuk bos, gevarieerd met opbloeiende ondergroei. Niks aan doen
Vak 3    
3a Noorderbegraafplaats  
3b Oude eiken met ondergroei van bramen. Grote open plek in het midden nieuw aangeplant. Nieuwe aanplant niet te dicht laten worden, meer variatie aan boomsoorten
3c Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
3d Ruim gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
Vak 4  
4a/b/d Gevarieerd bos ex windworp met nieuwe aanplant Rigoreus dunnen
4e Open gemengd Niks aan doen
4f Gemengd deels te dicht Selectief dunnen
4g Hofstede met dierenweide  
4h speelweide  
4j Vogelpark met vijver  
4k Open met  wat beuken Niks aan doen
4l Gemengd naaldhout Niks aan doen
4m Oude houtwal  
Vak 5  
5a Naaldhout met beginnende ondergroei Dunnen
5b Gemengd naaldhout met wat eik en beuk beginnende ondergroei Selectief dunnen
5c Eiken en beuken met naaldhout horsten Selectief dunnen
5d Gemengd naaldhout met beginnende ondergroei van berk Selectief dunnen
5e Gemengd bos Niks aan doen
5f Gevarieerd naaldhout Niks aan doen
5g Gemengd bos Niks aan doen
5h Gemengd bos Niks aan doen
5j Naaldhout met beginnende ondergroei Open houden
5k idem Open houden
Vak 6  
6a Gemengd naaldhout Niks aan doen
6b Gemengd naaldhout Niks aan doen
6c De Hertenkamp  
6d Restaurant de Hertenkamp  
6e Mix van loof- en naaldhout Open houden
6f Oud gemengd bos met opslag Open houden
6g idem Open houden
6h Gemengd oud naaldhout Open houden
6j Tennisbaan  
6k Gemengd eiken-beukenbos met wat oude den en  spar Niks aan doen
6l Eik met ondergroei van hulst Niks aan doen
Vak 7    
7a Oudste gedeelte, eiken hulstbos Niks aan doen
7b Oudste gedeelte, eiken hulstbos
Bij ingang Beilerstraat/Boshof zware hulstvegetatie
Her en der hulst verwijderen ivm.licht
7c Oude ijsbaan, drasland  
7d Heemtuin Teruggeven aan het bos
Vak 8  
8a Oud naaldhout met wat ondergroei Wat licht inbrengen
8b Open vnl. naaldhout met ondergroei van vossebessen en loofhoutopslag Voorlopig niks aan doen
8c Idem Idem
8d Idem Idem
8e Idem Idem
8f Oud naaldhout met enkele beuk Selectief dunnen
8g Gemengd, grove den met ondergroei Niks aan doen
8h Gemengd eik grove den oud Niks aan doen
8j Dicht stervend naaldhout Fors rooien en afvoeren
8k Open gemengd bos met ondergroei Niks aan doen
8l/m Jonge eikenaanplant Eiken dunnen
8n Gevarieerd naaldhout met opslag Niks aan doen
8o Dicht naaldhout Gevarieerd dunnen
8p Dicht naaldhout met oplag van loofhout Gevarieerd dunnen
8q Open oud naaldhout Niks aan doen
8r Dicht stervend naaldhout Rigoreus rooien en afvoeren
8s Houtsingel  
Vak 9  
9a Eiken-beukenbos met ondergroei van varens Niks aan doen
9b/c Spar en larix Open houden
9d Donker, sparren en een enkele beuk Licht in brengen
9e/f Opslag jong loofhout in gemengd naaldhoutperceel Selectief dunnen
9g/h Eiken van versch. jaarklassen deels dichte opslag van lijsterbes Open houden
9j Gevarieerde opslag van diverse loofhoutsoorten Selectief dunnen
9k Eik en fijnspar singel Niks aan doen
9l Scouting  
vak 10  
10a Geschoond mixbos Niks aan doen
10b Gemengd bos Niks aan doen
10c Gemengd loof- naaldbos met ondergroei Niks aan doen
10d/e Naaldhout met plekken eik, den en enkele beuk Niks aan doen
10f Dicht naaldhout Stevig dunnen
10g Dicht naaldhout idem
10h Dicht naaldhout idem
10j Dicht naaldhout idem
10k Dicht naaldhout idem
10l/m Dennen treurig rigoreus dunnen en afvoeren
10n Oude houtwal  
Vak 11  
11a Gemengd naaldbos met opslag van loofhout Open plekken in maken
11b Stormvlakte met opslag berk en grove den Eerst even laten gaan
11c Dicht naaldhout Dunnen en open plekken maken
11d Larix met Douglas Open maken
11e Dicht naaldhout Rigoreus dunnen en afvoeren
11f Loofhout eik berk Niks aan doen
11g Dennen, drama Rigoreus dunnen en afvoeren
11h Dennen, drama Idem
11j Oud naaldhout, open Hier en daar dunnen
11k Idem Idem
Vak 12    
12a Jonge eik Selectief dunnen streven naar meer variatie
12b Jonge eik Idem
12c Jonge eik Idem
12d Gemengd naaldhout Open houden/maken
12e Gemengd larix, douglas, eik Niks aan doen (naaldhoutreservaat)
12f Donker monotoon naaldhout Idem
12g Fijnspar productiebos Idem
12h/j/l Rand mooi, dieper te donker Idem
12k Gemengd naaldhout met wat loofopslag Idem
12m Idem Idem
12n Idem Idem
Vak 13  
13a Gemengd oud eikenbos met opslag Open houden
13b Geschoond oud eiken, open Voorlopig niks aandoen
13c/g idem Idem
13d Geschoond oud open lijsterbes Idem
13e/j Geschoond gemengd oud open Idem
13f Grasland  
13h Geschoond oud open Idem
13k Nat grasland  
13l Gebouw en erf  
13m Gebouw en erf  
Vak 14  
14a Gemengd oud Niks aan doen
14b Zuiderbegraafplaats  
14c Oud naaldhout Niks aan doen
14d Oud naaldhout Niks aan doen
Vak 15  
15a Betreft gehele vak 15; een gevarieerde Niks aan doen
15b bosrand met oude eiken, beuken en wat  
15c oude naaldbomen. Een ondergroei van  
15d bramen, varens en diverse kruiden  
15e    
15f    
15g    
Vak 16  
16a Hele vak 16, loofhoutsingels van een Niks aan doen
16b gevarieerde samenstelling en een rijke  
16c/d ondergroei  
Vak 17  
17a Hele vak 17, Singels in drasland met eik, Niks aan doen
17b berk, els, hazelaar, wilg etc. Gevarieerde  
17c ondergroei  
17d    

Voor een deel van het Asserbos, met name het zuidelijke deel (vak 10 en 11), geldt dat er sprake is van verwaarloosd naaldhout. Te overwegen valt hier fors in te grijpen door het bos te rooien er wat poelen te graven en terug te geven aan een natuurlijke successie. Ook valt te overwegen dit gedeelte samen met de aangrenzende weilanden een begrazingsbeheer te geven. (zie gebied binnen de grijze lijnen)

Visie

Literatuurlijst.

Hommel P.W.F.M, Waal R.W. de, Muys B, Ouden J den, Spek T.

Terug naar het lindebos, strooiselkwaliteit als basis voor ecologisch bosbeheer.
Zeist KNVV uitgeverij 2007

Jansen P, Benthem M van.
Natuurbehoud, Biodiversiteit als beheersdoel, praktisch bosbeheer.
Matrijs 2008

Messelink Rob
Functies in stadsparken
Wetenschapswinkel/Biologie Universiteit van Utrecht
Leerstoelgroep landschapsecologie (P-UB-2002-04) 2004

www.natuurpunt.be/biodiversiteit
Universiteit van Mechelen

www.nieuwe-wildernis.nl
Publicaties SKB Hans van der Lans cs.

Colofon

Deze brochure kwam tot stand dankzij een financiële bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds, informatie en bijdragen van het bestuur en de PR-commissie van de
‘Vereniging Vrienden van het Asserbos e.o.’ en de hulp van enkele deskundigen.

tekst:
Wilto Groenendaal

fotografie:
Theo de Grijs

vormgeving voor- en achterzijde:
Studio Gerard Ph. Alberts BNO

visievisievisie

= niets uit deze tekst mag gebruikt worden zonder vermelding van de bron =

Deze beleidsvisie kunt u bij het secretariaat bestellen.
De kosten bedragen € 5,00 exclusief eventuele verzendkosten.

naar boven